Het uitgangspunt van de onderwijswetgeving is dat alle leerlingen onderwijs volgen op school. In een aantal gevallen kan het echter nodig zijn om, aan een leerling die vanwege lichamelijke of psychische problemen geen onderwijs op school kan volgen, maatwerk te bieden. De wettelijke mogelijkheid tot afwijking van de voorgeschreven onderwijstijd geldt zowel voor een leerling die tijdelijk of gedeeltelijk helemaal geen onderwijs kan volgen (bijvoorbeeld omdat ze onder behandeling zijn in de zorg) als voor een leerling die tijdelijk of gedeeltelijk niet op school onderwijs kan volgen, maar waarvoor wel buiten school in onderwijs wordt voorzien (bijvoorbeeld leerlingen die naar Herstart gaan of een ander dagprogramma volgen).
De wet schrijft voor dat de school van herkomst gedurende de inschrijving vanuit zorgplicht verantwoordelijk blijft voor het onderwijs aan de leerling en afspraken maakt met de wettelijke vertegenwoordigers over het te volgen programma. Daarmee blijft die school verantwoordelijk voor het ontwikkelingsperspectiefplan (OPP), ook als de leerling tijdelijk geen onderwijs volgt op de school van inschrijving.
Het OPP en instemming inspectie
Afwijking van de onderwijstijd en het onderwijsprogramma wordt onderbouwd in het handelingsdeel van het OPP. Dit was al verplicht, maar per 1 januari 2026 zijn de wettelijke eisen voor de inhoud van het OPP aangescherpt ( Beleidsregel rond maatwerk onderwijstijd aangepast per 1 januari 2026 | Inspectie van het onderwijs)
Het OPP moet nu expliciet beschrijven:
- Waarom afgeweken wordt van de onderwijstijd.
- Hoe het onderwijs op school vormgegeven wordt.
- Welke ondersteuning en begeleiding de leerling krijgt als deze niet op school is.
- Hoe de school concreet en planmatig toewerkt naar uitbreiding van het aantal uren onderwijs op school.
- Toetsing en beoogde duur van de afspraken.
De afspraken zijn zoveel mogelijk tijdelijk en gericht op terugkeer naar school. Ouders/verzorgers moeten instemmen met het handelingsdeel van het OPP en dit ondertekenen.
De school dient bij afwijking van onderwijstijd instemming van de Inspectie van het Onderwijs te vragen via het Internet Schooldossier (ISD). Hierbij verklaart de school dat er een OPP is opgesteld en dat ouders/verzorgers hebben ingestemd. Vanwege privacy wordt het OPP niet meegestuurd. De Inspectie houdt toezicht op afwijking van onderwijstijd. Inspecteurs bekijken maatwerktrajecten en OPP’s wanneer passend onderwijs onderdeel is van een onderzoek of gesprek op school of bij het bestuur.
Aanvraag TLV bij afwijking onderwijstijd
Bij een TLV-aanvraag vraagt PPO Rotterdam conform wetgeving om een recent OPP dat aan de wettelijke eisen voldoet. Zo ook bij aanvragen van leerlingen aan wie maatwerk buiten de school is geboden. Het is dus van belang dat de school van inschrijving betrokken blijft bij de leerling gedurende de (gedeeltelijke) plaatsing buiten de school en (tussentijdse) evaluaties opneemt in het OPP. Bij het ontbreken van een recent OPP dat aan alle wettelijke eisen voldoet zal het dossier niet in behandeling worden genomen.
Bronnen:
- WPO artikel 40a
- Beleidsregel afwijken onderwijstijd funderend onderwijs en verlenen ontheffingen WEC2025 wetten.nl – Regeling – Beleidsregel afwijken onderwijstijd funderend onderwijs en verlenen ontheffingen WEC 2025 – BWBR0051659
- Nieuwsbericht Inspectie van het Onderwijs, beleidswijziging per 1 januari 2026: Beleidsregel rond maatwerk onderwijstijd aangepast per 1 januari 2026 | Inspectie van het onderwijs
- Steunpunt Passend Onderwijs